رشد روزافزون مصرف پلاستیک و دغدغههای زیستمحیطی، بازار پلیمرهای بازیافتی را به یکی از بخشهای جذاب و راهبردی صنعت پلیمر تبدیل کرده است؛ بازاری که نه تنها به کاهش آلایندهها کمک میکند بلکه ظرفیتهای اقتصادی قابلتوجهی نیز در پی دارد.
رشد روزافزون مصرف پلاستیک و دغدغههای زیستمحیطی، بازار پلیمرهای بازیافتی را به یکی از بخشهای جذاب و راهبردی صنعت پلیمر تبدیل کرده است؛ بازاری که نه تنها به کاهش آلایندهها کمک میکند بلکه ظرفیتهای اقتصادی قابلتوجهی نیز در پی دارد.
بر اساس گزارشهای مؤسسات بینالمللی، حجم بازار جهانی پلیمرهای بازیافتی در سال ۲۰۲۳ بیش از ۴۶ میلیارد دلار برآورد شده و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۰ با نرخ رشد مرکب سالانه حدود ۸ درصد، به مرز ۸۰ میلیارد دلار برسد. این رشد عمدتاً ناشی از سیاستهای محدودکننده مصرف پلاستیکهای بکر، افزایش آگاهی مصرفکنندگان و سرمایهگذاری گسترده در فناوریهای نوین بازیافت است.
ایران به عنوان یکی از مصرفکنندگان عمده محصولات پلاستیکی در منطقه، ظرفیت بسیار بالایی برای ورود به بازار پلیمرهای بازیافتی دارد. برآوردها نشان میدهد سالانه بیش از ۳ میلیون تن انواع ضایعات پلاستیکی در کشور تولید میشود، اما تنها بخش کوچکی از آن به صورت اصولی بازیافت میگردد. کارشناسان معتقدند اگر فرآیندهای جمعآوری، جداسازی و تبدیل ضایعات پلاستیکی در کشور ساماندهی شود، میتوان علاوه بر کاهش هزینههای زیستمحیطی، یک منبع پایدار مواد اولیه برای صنایع مختلف ایجاد کرد.
مهمترین بخشهایی که از پلیمرهای بازیافتی استفاده میکنند عبارتند از:
این صنایع نه تنها در بازار داخلی بلکه در صادرات نیز میتوانند به محرکهای اصلی رشد پلیمرهای بازیافتی تبدیل شوند.
چشمانداز آینده
کارشناسان تاکید میکنند که با اجرای سیاستهای تشویقی دولت، ارائه تسهیلات به سرمایهگذاران و ایجاد زنجیرههای ارزش مبتنی بر اقتصاد چرخشی، ایران میتواند در میان کشورهای پیشرو در حوزه پلیمرهای بازیافتی قرار گیرد. همچنین ورود فناوریهای نو مانند بازیافت شیمیایی و استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر در فرآیند تولید، میتواند کیفیت و بهرهوری این صنعت را به سطح جهانی ارتقا دهد.
بازار پلیمرهای بازیافتی دیگر یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه ضرورتی است که آینده صنعت پلاستیک را تعیین میکند. با توجه به ظرفیتهای موجود، ایران میتواند با نگاهی راهبردی به این حوزه، ضمن کاهش فشارهای زیستمحیطی، جایگاه خود را در اقتصاد سبز و بازارهای جهانی تثبیت کند.